Roger Moore & ‘Mr Bond: papzak met ‘license to kill’

Roger Moore

James Bond-films stonden en staan garant bij het grote publiek voor spectaculair en spannend kijkplezier. Ik kijk erop terug met gemengde gevoelens: Roger Moore die zeven keer Mr Bond vertolkte heeft me onmiskenbaar een paar spannende uren amusement bezorgd. Maar ook een – voor mij – fout manbeeld opgedrongen dat ik pas later door kreeg.

 

Door Ewald Wagenaar

 

Deze week overleed Roger Moore op 89-jarige leeftijd. Moore was in de jaren ’70 en ’80 de vertolker van James Bond. Dit filmpersonage van een fictieve Britse geheim agent vertolkte sinds 1962 in verschillende speelfilms een glansrol die door schrijver Ian Flemming in 1953 tot leven was gebracht.

Mr Bond, geheim agent 007 genaamd, kleurde en kleurt het beeld van de naoorlogse man. Na acteur Sean Connery die James bond in zes films vertolkte tot 1971, nam Roger Moore het estafettestokje van het over en speelde Bond in zeven films. Met recht kan worden gezegd dat Moore het meest ‘Mr Bond’ was. Iets wat de acteur in menig interview meldde liever anders te hebben gezien maar waarbij hij zich tenslotte had neergelegd.

 

Roger Moore is met zijn Bond-vertolkingen voor mij bij gebrek aan beter in mijn jonge jaren een van de belangrijke rolmodellen geworden van de man. Miljoenen mannen (en vrouwen) keken met mij in bioscopen naar zijn actueerprestaties. Schietend, flirtend, achtervolgend, vrijend, gokkend. Een nonchalante held.

Hij moest natuurlijk wel verre blijven van het écht misdadige geweld waarmee mannen in de beide grote oorlogen – en daarvoor – miljoenen slachtoffers hadden gemaakt. Deze vaders van de babyboomgeneratie hadden de oorlog immers tenslotte gemaakt, bestreden en gewonnen dan wel verloren. Daarmee ontstond voor de Bond-scriptschrijver een lastig dilemma: enerzijds een indrukwekkende man neer te zetten als personage én de publieke sympathie voor zijn persoon overeind te houden. Anderzijds een andere, nieuwe, aaibare man neer te zetten.

Het is gelukt. Maar het resultaat van deze spagaat is naar wat ik nu zie vooral een papzak met een ‘license to kill’. Welbeschouwd een slapjanus die vereerd is door tenminste twee generaties en de mannen heeft voorgeleefd hoe het moderne man-zijn er uit zou moeten zien.

Daarmee heeft Moore’s Bond miljoenen mannen op het verkeerde been gezet.

 

Voor mij is Moore nu met zijn Bond-vertolkingen vooral een icoon van de falende moderne man die de wereld in de afgrond stort met onverantwoordelijk gedrag.

Maar hij redt de wereld toch in iedere film? Ja, en dat is het sprookje van James Bond: diens geweld, afwezigheid als man, gebrek aan idealen, zijn onwil om zich te binden aan een vrouw, de eeuwige flirt, het spelen met andermans geld, het gokken , verslaving aan kicks en de voorliefde voor uitzonderlijk luxe auto’s, hotels, wijnen en al het goede van de aarde, heeft eigenlijk niets om het lijf: Bond is met goedkeuring van het publiek een verwende dandy die de samenleving laat opdraaien voor alles wat hij geniet, de Britse geheime dienst in het bijzonder. We weten allemaal dat je met een pistool in de ene en een cocktail (‘shaken not stirred’) de wereld niet redden kan. Maar moderne mannen willen het zó graag geloven.

Daarmee lijkt Moore’s Bond nogal op andere mannetjes in pakken die de banken-, krediet- en andere crisissen over ons heen hebben gegoten. De onverantwoordelijke man ‘white collar’. Het Te Grote Joch dat er én niet mag zijn – geheim agent immers – én er juist heel erg moet zijn door prestaties, auto’s, bonussen en aanzien. Een narcistische fluim, die zijn eigenwaarde afmeet aan uiterlijk, veroveringen, prestaties en kostbare versierselen.

 

Als geheim agent redt hij dan wel regelmatig de wereld maar dit doet hij bijna achteloos, alsof het een intermezzo is voor de volgende flirt, een tussenstop naar het volgende casino om met gemeenschapsgeld daar wat ‘boeven te vangen’, wat in de praktijk vooral een bepaald soort vrouw lijkt aan te trekken.

Nee, er is – zie ik nu – geen enkel ideaal waarvoor narcist Bond lijkt te porren. Alleen wat plichtsgevoel voor de Britse geheime dienst MI6 en vrouwen. Niet als personages om mee te relateren, maar als lustobjecten. De enige vrouw die écht dichtbij komt – secretaresse van zijn baas het hoofd van MI6 Miss Moneypenny – poeiert hij voortdurend af, terwijl ze evident diep ‘in love’ is met Bond. Alsof echte liefde behandeld moet worden als een zeurende moeder; een houding die bij veel moderne mannen terug te vinden is. Vrouwen zijn óf erotisch speelgoed of zeurende moeders. En binden, hó maar.

Nee, Bond, eh.. Moore: bedankt je voor je misleiding. Jammer dat je zoveel mannen op het verkeerde been hebt gezet. Misschien dat een opvolger van je ooit de wereld meer wijsheid zal brengen.

Ewald Wagenaar

Ewald Wagenaar is hoofdredacteur van Koorddanser.

Reageren? Graag!

Maak een account en geef hieronder je reactie.

 

 

 

 

 

Print deze pagina

Over de auteur

Bovenstaand artikel is geplaatst door de redactie van Koorddanser. Wil je de auteur van dit artikel een bericht sturen, mail dan naar redactie@kd.nl.

Laat een bericht achter

Je moet ingelogd zijn om een bericht te plaatsen.

Powered by Ambrix