‘Hoe kom ik van mezelf af?’

Jeff Foster werd wakker

‘Niets. Oneness. Waarheid. Alles. Schoonheid. Het leven. Iedereen kent het. Zie het leven zoals het is, niet als iets specifieks. Maak niet dat het iets anders is dan jezelf, dat je ervan bent gescheiden. Probeer niet iemand te ‘worden’, zelfs niet verlicht of ontwaakt. ‘Het’ is hier, nú, vlak voor je, om je heen. Je zit er middenin. Op een dag zag ik ineens dat het nooit was weggeweest’, zegt Jeff Foster.

Door Ewald Wagenaar

Hij komt uit het Engelse Brighton en trekt flinke zalen. Deze jonge vent is alleraardigst, om nog net niet het woord ‘lief’ te gebruiken. Jeff Foster is wakker, ontwaakt of hoe je het ook wilt noemen. En nog maar 29 jaar. Waar ‘spiritueel Nederland’ vooral gemiddeld boven de 40 lijkt, komt deze frisse blom met een boodschap die ieder rechtstreeks in hart raakt. Nee, niet het weeë ‘love is all’ of zoiets zweverigs, maar dat de weg naar helder bewustzijn, bevrijding uit de droomstaat of het loskomen van gehechtheid aan (on)geluk helemaal niet zo onmogelijk lijkt als menigeen denkt. En steeds vlákbij is. Dat je er zelfs nog nooit van gescheiden was.

Niet dat het zien van dit feit een makkie was voor hem. Jeff Foster ploeterde wat af zeg. Een depressieve jeugd, jarenlang vreselijk zwaar-op-de-hand, verlegen en een chronisch gevoel van nergens-bijhoren. Daar word je niet vrolijk van. Hij studeerde astrofysica en wilde ergens rond het midden van zijn twintiger jaren films voor de BBC maken. Hij kwam amper verder als nachtwaker, toen zijn relatie eindigde. Hij stortte volledig in, waarschijnlijk mede door het getormenteerd leven dat hem daarvoor al flink te pakken had genomen. En zo kwam hij in het ziekenhuis terecht. Als spiritueel volledig ongeïnteresseerde was hij niet echt op de Grote Zingevingvragen Des Levens voorbereid toen die toen ineens bij hem opborrelden. Dan maar de bijbel lezen. Vandaar startte een koortsachtige zoektocht naar … ja … wat eigenlijk? Zichzelf? Het antwoord op de eeuwige vraag: ‘Wie ben ik?’ Er vielen nog geen schellen van de ogen; nee, hij peinsde over zijn levensverhaal, zijn gedachteconcepten over de wereld en het bestaan. ‘Ik dacht de hele dag’, zegt hij nu,‘en aan wat ánderen van mij dachten.’

Nirvana

De weg voerde intussen langs de tradities van christendom, soefisme, boeddhisme, naar zich steeds verder verdiepende zelfkennis. Jeff verslond een boek per dag, vertelt hij. Opwindend, maar steeds meer geobsedeerd. Een groot vuur brandde. Extreem fel. Steeds feller. Hij sloot de rest van de wereld buiten. Een levenslange zoektocht ging als een sneltrein in een paar maanden voorbij. Wie ben ik, waarover gaat ‘het’? ‘Ik sprak met niemand meer, ook niet met familie.’

Langzaam verdwenen oude hinderlijke overtuigingen en de depressies. Urenlange meditaties kwamen. ‘Prachtige eenheidservaringen.’ Het idee van verlichting of ontwaken gloorde aan de horizon. Nirvana! ‘Ik was bezeten van het idée van verlichting’, verklaart hij nu.

‘Maar de ervaringen verdwenen. Ik kwam niet verder. Tot ik moest toegeven dat ik, Jeff, het ontwaken niet kon bereiken. En dus ging ik me afvragen hoe ik van het afgescheiden ‘zelf’ van Jeff af kon komen. Maar iedere gedachte erover voedde mijn zelf juist! Mijn zoektocht werd frustrerend. Ik kon niet voor- of achteruit. Ik raakte uitgeput. Mijn gedachten brachten het ontwaken zelfs als nieuwe identiteit: ik was een iemand die bezig was met ontwaken. De ‘mind’ wilde niet stoppen. Mijn zoektocht faalde. Een mislukking van de mind: deze wilde iets, maar kon het niet te pakken krijgen. Ik wurgde mezelf mentaal.’

Maar Jeff wilde juist vrij zijn. ‘Maar ik kon het niet. Toen gaf ‘Jeff’ het op en ging zitten wachten, wellicht zou het me dan ‘overkomen’. Lukte ook niet. En daar zat ik dan helemaal klem: niet zelf doen en ook niet willen opgeven, wachten op ‘the click’.’

Scheiding

Maar op een dag zit hij op zijn kamer te kijken naar een stoel tegenover zich en beseft ineens: ‘Dat is geen stoel. Het is heelheid verkleedt als stoel. Ik zocht iets speciaals, maar deze stoel was net zo bijzonder als alle andere dingen, álles is zo bijzonder; eenheid, verkleed als stoel. Het Leven is hier! Oh my God! Het besef was er altijd al, nooit weggeweest. Whauw, een enorm gevoel van thuiskomen, geen zoeken meer. Ik had het al die tijd niet gezien omdat het zo gewoon was, zoals alles. Wel bedacht ik dat ik hierover niet zou kunnen praten omdat het besef dan een ‘het’ wordt, gescheiden. Het gevoel herkende ik direct; als kind had ik het al. Overal in mijn omgeving zag ik het nu. Ik was geschokt, want het had helemaal niets met al die spirituele boeken te maken. Het was geen gevoel, maar leven zoals ’t is. Eindeloos en in liefde.’

De volgende stap was dat Jeff ook zag dat ‘de persoon Jeff’ maar een soapsterretje is in zijn eigen levensfilm. ‘Jeff is een verhaal verschijnend in zijn eigen leven. Hij zocht iets, maar wist niet wat. Ja, noem het liefde, niets, alles, eenheid, waarheid, leven. Het is net als ‘falling in love’; de ‘mij’ valt weg, en wat tevoorschijn komt in de afwezigheid van de afgescheidenheid is ‘love’. Met de uitdrukking ‘ik hou van jou’ wordt feitelijk een scheiding aangeduid. Dan is er een ‘ik’ en een ‘jou’. Eenheid is niet gescheiden van de dualiteit, net zomin als de golf van de oceaan gescheiden kan worden. Niemand is verlicht.’

Maar wie is Jeff dan?

‘Als ik zeg dat Jeff een illusie is, is dat een typische valstrik. Natuurlijk is die Jeff-persoon een optelsom. Maar dat dit alleen een illusie is, schept een nieuwe scheiding. Er is geen verschil tussen bewustzijn en de inhoud van het bewustzijn. ‘Ik ben bewustzijn’ is een valstrik, net als te zeggen: ‘Ik ben niemand’. Zo’n afwijzing van identiteit is opnieuw een identiteit. De nieuwe identiteit is dan .. ja precies…een niemand.’

Wat ben je dus?

‘Je ziet het als je het bent. Ik ben gelijk aan de stoel. Iedereen is dat! We denken dat we iets anders zijn, gescheiden van het leven zelf. Dat is dus niet het geval. Jeff en ieder ander kan niet werken aan de eigen verlichting. Er is geen methode voor.’

Wat zeg je tegen mensen met veel pijn?

‘Als iemand pijn heeft, zou ik waarschijnlijk op een of andere manier proberen te helpen. Maar dat zou spontaan in het moment gebeuren, dus ik kan nu niet precies zeggen wat ik zou doen. Als ze er open voor zouden staan, zou ik ze wijzen op de mogelijkheid van vrijheid ín de pijn. Het is een illusie om te menen dat de pijn jóuw pijn is. Er is dan een ‘mij’ tegenover ‘de pijn’. Het is een verhaaltje dat we onszelf wijs maken: ik ben een persoon in pijn, het overkomt mij, hoe kom ik er vanaf? Toen ik bijvoorbeeld zelf pijn ervoer tijdens een operatie recentelijk, had ik zeker fysieke pijn, maar het was niet míjn pijn. Pijn komt op in vrijheid. Je verzetten tegen pijn brengt lijden. Echte heling komt voort uit het zien van heelheid.’

Ben je nog wel ’s ongelukkig of ontevreden?

‘Soms kunnen onplezierige sensaties opkomen. Maar deze blijven niet lang. Ze blijven niet hangen. Als ik bijvoorbeeld uitgehongerde kinderen zie op tv, dan komen er soms tranen, maar soms ook niet. Tranen komen, en gaan, zonder een spoor achter te laten. We zijn niet afgescheiden van alles wat er is. We zijn niet gescheiden van dat hongerende kind. Dit is de essentie van mededogen.’

Wat is het verschil tussen nihilisme en ontwaakt zijn?

‘Nihilisme gaat over achterover leunen, verbonden zijn met onschendbaarheid, onkwetsbaar en afgescheiden zijn. Het is een soort dood zijn. Ontwaakt zijn maakt het onmogelijk om níet verbonden te zijn. Dan is er níets meer om je te beschermen. Er is geen verdediging van ‘mijzelf’. Er is geen ‘mezelf’ tegenover de rest, tegenover het leven, etc. Alles is met alles verbonden.’

Is er nog iets heilig, iets sacraals in het leven?

‘Alles is sacraal. Of niet. Als er wel onderscheid is, komt er ook dualiteit. Dus is koffie drinken, bidden of naar de wc gaan allemaal even sacraal. Of niet. Iedere zoektocht naar iets heiligs of buitengewoons maakt dat er automatisch ook iets on-heiligs of gewoons ontstaat. Als de zoektocht wegvalt naar het buitengewone, valt ook het gewone weg.’

Wat is je boodschap aan mensen met banen en dagelijkse verantwoordelijkheden?

Ik ga mensen niet zeggen hoe ze moeten leven! Wel zie ik dat velen in rollen blijven zitten uit angst voor het verlies van de identiteit die ze aan die rol of baan ontlenen. Maar uiteindelijk is iedereen vrij. Velen leven in de illusie van veiligheid, maar dan is er ook de angst voor onveiligheid en dat is bepaald geen veiligheid.’

Wat gebeurde met je leven na je ontwaken?

‘Het zoeken stopte. Het gewone leven begon weer. Ik ging aan het werk. Wat baantjes. Geen zoeken meer. In het besef van de liefde voor het leven zelf. Ik stelde geen eisen meer aan het leven. En daarna? Ik kan het niet in woorden vatten; er groeide ‘iets’. Ik sprak er met niemand over en ging ook nooit naar leraren. Ik begon te schrijven. Pagina’s lange teksten. Het kwam er gewoon uit. Om mezelf te uiten. Ik zette het op mijn blog. Er kwamen e-mails. Uitgever erbij en dat werd een boek. Op een dag wilden vrienden met me praten. Why not? Ik wist niet wat ze wilden gaan vragen. De woorden kwamen vanzelf. Er kwamen meer uitnodigingen. Ik heb ze nooit gepland.’

En zijn er plannen voor dit jaar?

‘Een aantal bijeenkomsten. In februari ook in Amsterdam en een retraite in België. En wat er verder nog spontaan gebeurt.

Op 6 & 7 februari zijn er middagbijeenkomsten met Jeff Foster in de Oranjekerk in Amsterdam en van 12 t/m 19 februari vindt er een 7-daagse retraite plaats in Château Frandeux in België. Meer info: www.lifewithoutacentre.com/14.html

In het voorjaar verschijnt bij Samsara in het Nederlands het eerste boek dat Jeff Foster schreef: “Leven zonder middelpunt”. In het Engels zijn al meer titels beschikbaar.

Print deze pagina

Over de auteur

Ewald Wagenaar is uitgever en eind- en hoofdredacteur van Koorddanser, het maandelijkse agendamagazine voor bewustzijnsontwikkeling en spiritualiteit. Naast zijn jarenlange ervaring in het maken van bladen is hij tevens adviseur, trainer, docent, marketeer, tekstschrijver, communicatiespecialist en coach.

Laat een bericht achter

Je moet ingelogd zijn om een bericht te plaatsen.

Powered by Ambrix