De wijsheid van het ‘Directe Pad’

Advaitavedanta-wijsheid van Robert Adams

‘Ik’, ‘mij’ en ‘mijn’ lijken de kernwoorden van het menselijke bestaan te vormen. En van het menselijke drama. Maar je kunt ook anders tegen deze woorden aankijken. Peter Roozendaal geeft een inleiding op de leringen van non-dualist en advaitameester Robert Adams, leerling van de bekende Sri Ramana Maharshi.

Vertaald door Peter Roozendaal

Als je werkelijk wilt weten wie je bent, wees dan eens een dag alert bij alles wat je doet. Je zult merken dat je leven zich afspeelt rond drie woorden: ‘ik’, ‘mij’ en ‘mijn’. Zou je je voortdurend bewust zijn van de werkelijke betekenis daarvan, dan zou je met die woorden heel anders omgaan. Als we het nu hebben over ‘ik’, dan denken we aan ons lichaam. ‘Ik voel me goed, ik voel me niet lekker; ik voel dit; ik voel dat.’ We zeggen ook, ‘Dit is van ‘mij’; dit is ‘mijn’ eigendom. Het is alleen van ‘mij’; ‘mijn’, ‘ik’! In feite zijn dit de drie woorden die ons weerhouden van het ontwaken, van zelfrealisatie. Zouden we proberen te communiceren zonder deze woorden dan maken we ons al gauw belachelijk. ‘Ik voel me goed,’ wordt dan ‘Voel goed’; ‘Ik voel me niet lekker’ wordt ‘Voel niet lekker’, ‘Dit is van mij’ wordt: ‘Dit is’ etc. Na verloop van tijd besef je dat jij die ‘ik’ niet bent, niet het ‘mijn’, niet het ‘mij’. ‘Ik’ heeft geen weet van dingen als ongelukkig zijn, of gelukkig, of goed. ‘Ik’ is Bewustzijn, is God, is zuiver Gewaarzijn.

Wanneer je nu bewust ‘ik’ gaat zeggen, heb je het over God. Dus als je dan jezelf hoort zeggen, ‘Ik ben ziek,’ dan klinkt dat een beetje als godslastering. Maar dat is het ook wanneer je zegt: ‘Ik voel me prima.’ Hoe kan God naar menselijke maatstaven zich vandaag nu prima voelen?

Als je oefent met te beseffen wat ‘ik’ in feite betekent, kom je automatisch in een hoger bewustzijn terecht. Je moet dit dan wel de gehele dag doen en alert blijven.

Ben ‘ik’ mijn bezittingen?

Besef dat alles van God is. Alles is God. In werkelijkheid is niets van jou. Je gaat inzien waarom mensen die deze waarheid gerealiseerd hebben, zo moeiteloos hun bezittingen delen. Vergelijk dat eens met mensen die denken dat zij het lichaam zijn, hoe ze bezit najagen en zich er mee identificeren. Ze zijn bereid ervoor te vechten en te sterven. Is het vreemd dat ze niet ontwaken? Ze proberen dingen te verdedigen omdat ze menen dat die van hen zijn. Dit is Maya, totale Maya. Het idee dat er überhaupt iets van jou is, is een illusie. God is het Enige dat bestaat. Er is alleen maar Bewustzijn.

Geniet gerust van de wereld maar laat de wereld niet je meester worden. Laat je niet meeslepen of in verwarring brengen door het Nieuws of door wat er in de kranten staat. Wind je niet op en doe alsof je naar een film zit te kijken, een film waar acteurs voor allerlei gruwelijke taferelen zorgen. Zo is het ook met het leven! Het is niet echt. Je ziet dingen gebeuren, je kijkt maar je reageert niet. Je bent nergens vóór en nergens tegen. Deze houding zal je vrij maken.

Waar komt het ‘ik’ vandaan?

We noemen deze benadering Jnana Yoga oftewel Advaita Vedanta. Het verschilt van andere disciplines zoals Raja Yoga, Kundalini of Hatha Yoga en de georganiseerde religies omdat daar wèl wordt uitgegaan van een persoonlijk ‘ik’. Neem nu Hatha Yoga. Het ‘ik’ leert yogahoudingen en dat versterkt het ego zodra je gaat zeggen: ‘ik’ kan op mijn hoofd staan en ‘ik’ kan de lotuszit aannemen. En als je Sanskriet termen begint te gebruiken wordt het ego nog verder versterkt. Op zich is Raja Yoga, het Achtvoudige Pad, een goede discipline. Men krijgt kennis van de yama’s en niyama’s, de deugdzame waarden. Maar het is altijd het ‘ik’ dat wordt geleerd om deugdzaam te zijn. Bij Kundalini richt het ‘ik’ zich bijvoorbeeld op de chakra’s. Het is altijd ‘ik’, ‘ik’ en nog eens ‘ik.’ Nu de religies. ‘Ik’ bid tot God. Nogmaals, er is op zich niets verkeerds mee. Maar Advaita is de enige discipline die het ‘ik’ bestudeert. Voor de effecten interesseren we ons niet want we weten dat het ‘ik’ hier achter zit. We weten dat als we het ‘ik’ vinden, en het traceren tot aan zijn bron, dat al het andere weggevaagd zal worden en dat we vrij zullen zijn. Dat is waarom we dit het “het Directe Pad” noemen.

Zelfonderzoek

Wat is nu het grote verschil tussen meditatie en het Directe Pad? In meditatie heb je altijd een object nodig want het is het ‘ik’ dat zich op een mantra of iets anders moet concentreren. Wij daarentegen, zoeken gewoon de bron van het ‘ik’. Je wilt weten waar het ‘ik’ vandaan komt, niet waar jij vandaan komt. Als je ontdekt waar het ‘ik’ vandaan komt, zal je ontdekken dat jij als ‘ik’ niet bestaat en ook nooit bestaan heeft. En dàt is waar het allemaal om draait!

Als je consequent op deze manier gaat denken, zal je bij het woord ‘ik’, niet meer aan het lichaam denken. Vroeger zei je: ‘Ik heb kou gevat’. Maar nu schiet je in de lach als je aan die woorden denkt, want je weet nu: het is het ‘ik’ dat kou heeft gevat. En als je dan het ‘ik’ weer naar de bron volgt, dan verdwijnt die ‘ik’, en daarmee de kou. ‘Ik heb honger!’ Wees je bewust dat ‘t het ‘ik’ is dat honger heeft. Het ‘ik’ is niet wie ik ben. Het ‘ik’ heeft honger maar wie ik ben, kan nooit honger hebben. ‘Ik’ ben moe; ‘ik’ voel me lekker; ‘ik’ voel me opgelucht. Het gaat steeds over hetzelfde. Zo lang je refereert naar je lichaam, maak je een grote fout. Neem afstand van het ‘ik’!

In feite bestaat er maar een ‘ik.’ Als je het persoonlijke ‘ik’ volgt tot aan de bron, blijkt ‘t het universele ‘Ik’ te zijn, het Universele Bewustzijn. Je bent nu op weg je goddelijke natuur te realiseren. Wees stil. De snelste weg naar de realiteit is door stil te zijn. Wees bewust waarom je stil moet zijn. Stil zijn betekent naar binnen gaan, dieper en dieper tot aan die plek waar de Absolute Realiteit te vinden is.

De wereldse mens wil niet in stilte zijn. Stilte is strijdig met je mens-zijn. Plotseling, zonder enige aanleiding, of misschien na jaren van meditatie en vele vorige levens, ontdek je waar dit pad naar toe gaat. Als je in stilte gaat, ervaar je diepe vrede, gelukzaligheid en zuiver bewustzijn. Dat is wat stilte is. Het is niet stil-zijn. Het gaat veel dieper. Het is niet je mind stil maken, het is een totaal weten dat er geen mind is die stil gemaakt kan worden. Het besef dat er géén mind is, brengt je automatisch in de stilte. Zolang je nog denkt dat je een mind hebt, is er niets dat je tot die stilte brengen kan. Alle oefeningen zullen tevergeefs zijn. Het ontdekken dat er geen mind bestaat, zal de stilte met zich meebrengen en de rest zal vanzelf gebeuren.

Zelfbedrog

Als je van mediteren houdt, moet je dat vooral doen. Dit pad verzet zich niet tegen andere methoden omdat ook die uiteindelijk tot ontwaken zullen leiden. Doe waar je zin in hebt. Maar voor iemand die al tot het besef is gekomen dat er niet zoiets bestaat als ‘mind, lichaam, wereld, Universum of God’, kan het ontwaken nu meteen gebeuren omdat er gewoon niemand meer is die slaapt. Zolang je denkt dat je nog iets te overwinnen hebt, dat je nog aan jezelf moet werken, dan moet je daarmee aan de slag. Het antwoord op de vraag: ‘wie’ moet er aan de slag? …. is altijd het ego, de geïdentificeerde mind. Die vertelt je dat je eerst nog iets moet overwinnen! Dat je slechte gewoonten kwijt moet raken, dat je nog karma uit het verleden uit moet werken. Dit is allemaal zelfbedrog!

Bij uitgeverij Samsara verscheen – in een iets andere vertaling – deze tekst van Robert Adams onder de titel ‘De Stilte van het Hart deel 1 en deel 2’. 

Mysticus Adams

Robert Adams was een Amerikaanse mysticus die al vrij jong het zelf had gerealiseerd. Hij was een directe leerling van Ramana Maharshi. Hij ging naar hem toe om te toetsen of zijn eigen ervaringen overeenstemden met waar Ramana over sprak. Daar kwam bij dat zijn vroegste herinneringen bestonden uit een klein mannetje met een witte baard dat nauwelijks boven zijn ledikant uitkwam en dat hem aansprak in een taal die hij niet verstond. Die verschijning bleef bij hem tot hij ongeveer zeven jaar oud was. Toen hij veertien was en in New York bezig was met een proefwerk over wiskunde, had hij een verlichtende ervaring en ontwaakte hij in het zelf. Kort daarna reisde hij naar de Sri Ramana Ashram aan de voet van de heilige berg van Arunachala en bleef daar tijdens de laatste drie levensjaren van Sri Ramana Maharshi. Ramana bleek inderdaad het mannetje dat tijdens zijn kindertijd aan hem verschenen was.

Print deze pagina

Over de auteur

Bovenstaand artikel is geplaatst door de redactie van Koorddanser. Wil je de auteur van dit artikel een bericht sturen, mail dan naar redactie@kd.nl.

Laat een bericht achter

Je moet ingelogd zijn om een bericht te plaatsen.

Powered by Ambrix