Als de muziek niet meer klinkt

How do you keep the music playing?
How do you make it last?
How do you keep the song from fading too fast?

Maureen McGovern, The Music Never Ends

Soms zie je wel eens oude mensjes die geen muziek meer in hun hart hebben. Je kan zien dat ze getergd en getekend door het leven gaan. De diepe groeven op hun gezicht en handen verraden een leven vol pijn, verraad en verdriet. De bevroren boosheid heeft ze van hun vitaliteit beroofd. Mijn opa was zo iemand, die verbitterd was geraakt door het leven zelf. Ik begreep er niets van: opa was, getuige zijn spullen in de kelder, een fervent visser geweest. En toch wilde hij er niet één keer met mij op uit om een paling of een snoek te vangen. Ik besloot om nooit zo te worden als hij.

Ik denk dat ik een jaar of vijf was toen ik beneden in de woonkamer aan het spelen was en iets geks in de kast vond. Een bijzonder kistje met fluweel aan de binnenkant. Er zat iets in dat ik niet kende. Mijn vader kwam beneden en pakte het kistje uit mijn handen. Toen ik vroeg wat het was, zei hij een beetje terughoudend: ‘Een klarinet’. Ik vroeg wat het was en schoorvoetend begon hij het instrument in elkaar te zetten. Hij vertelde hoe zijn moeder altijd zo moest huilen als hij Le Petite Fleur voor haar speelde. Ik vroeg of hij het voor mij wilde spelen, maar hij weifelde. Hij wilde niet meer spelen. Hij zei niet waarom. Maar ik zag wel dat het iets ergs moest zijn. Ik bleef aandringen en smeekte zelfs. Ik wilde mijn held wel eens muziek zien maken, op een klari-dinges. Pappa deed een nieuw rietje op het mondstuk, maakte zijn lippen nat en zette het melancholieke stuk omfloerst in: hoeeee…..hoeee…. Ik voelde een steek in mijn kleine hartje en de tranen sprongen in mijn ogen. Pappa moest ook huilen. Ik besloot om nooit zo te worden als hij. Als ik ooit zó muziek kon maken, zou ik dat altijd blijven doen.

Het zou anders uitpakken. Ik leerde zo muziek maken. En werd zoals zij. Pappa, opa: ik lijk steeds meer op jou. Ik dacht dat het voldoende zou zijn om niet zoals jullie te willen worden, maar toen wist ik nog niet wat ik nu weet: dat het bijna vanzelf gaat. Dat het leven streken voor je in petto heeft die diepe groeven nalaten, en niet alleen in het gezicht en de handen. In het hart. En als een hart gebroken is, wil het geen muziek meer maken. Dan resoneert er geen muziek meer in, maar doen de gevoelige tonen alleen nog maar pijn. Dan kun je het maar beter afsluiten.

Ik besloot mijn hart af te sluiten toen ik van mijn eerste grote liefde scheidde, zo’n tien jaar geleden. We maakten samen muziek in een jazzband. Muziek en mijn hart zouden overschaduwd worden door onverwerkte pijn en verdriet. Mijn prachtige vleugel bleef jaren onaangeraakt. Zeker, ik speelde er wel eens op. Maar raakte hem niet aan. Wanneer tonen niet meer raken in het hart, sterven ze uit zonder dat ze echt gehoord zijn.

De afgelopen weken heb ik intens gemediteerd. Licht van Compassie, een meditatievorm om oude pijnen uit het hart te bevrijden. Ik dacht ooit dat het handiger was om pijnlijke herinneringen te blokkeren en mensen met wie ik gebroken had, uit mijn hart te verbannen. Toen wist ik nog niet, net als mijn vader en opa, dat het hart daardoor op slot gaat. Iedere meditatie besteed ik nu consequent aan iemand die ik ooit uit mijn hart heb verstoten, en herstel de band in liefde. En dat doet pijn. Heel veel pijn. Het lijkt een beetje op vroeger toen je bevroren vingers had, en ze dan thuis onder de kraan deed. Het gaat kloppen en wringen. Er zijn eigenlijk geen woorden voor, maar het doet wel pijn. Er komt ook veel verdriet los. Woordeloos verdriet, tranen zonder afzender. Bittere tranen, die al generaties lang achter tralies hebben gezeten en zich nu anoniem uit de gevangenis bevrijden. Met de tranen komt gevoeligheid. En raakbaarheid. En in die raakbaarheid komen ook de tonen weer binnen. Het is niet ineens ‘en hij leefde nog lang en gelukkig…’ Maar hij leeft wel… Vanmorgen ging ik spontaan achter de piano zitten. Wat mij nog het meest pijnigde, was dat ik al jaren geen nieuwe composities meer schreef. De muziek was opgedroogd, de bron was leeg. Altijd kwamen dezelfde melodieën, dezelfde akkoorden. Alsof mijn geest spookachtig probeerde om de herinnering in stand te houden, maar de ziel was er niet. Mijn hart kon geen muziek meer weerklinken. Kon. Want nu resoneerde er iets. Een toon, een klank. Iets nieuws. Nou ja, eigenlijk heel bekend. En toch zoveel jaren weggeweest. Alsof er een oude bekende op de stoep staat, die ogenblikkelijk weer vertrouwd aanvoelt en toch weer nieuw, omdat je hem zolang niet hebt gezien. De noten begonnen zoals Mozart dat noemde, verliefd op elkaar te worden. Muziek zonder liefde is muzak. Grauw behang. Maar dit was ontegenzeggelijk Muziek met een hoofdletter ‘M’. De tonen regen zich aaneen tot een compositie van liefde. De taal van het hart. Een taal die alleen klinkt als zij tot iedereen mag spreken, niemand uitgezonderd. Alleen als het hart open is, is zij klankkast voor de taal die haar zo eigen is.

Misschien is muziek wel het mooiste én het wreedste dat ons gegeven is. Achter onze welbespraaktheid kunnen we ons nog verstoppen, maar achter muziek niet. Muziek raakt het hart, óf ketst af op het pantser. Muziek is een geschenk van de engelen om tot leven te komen. Of te verharden en langzaam te sterven. Dank je wel pappa, opa, voor deze harde en wijze lessen; ik zal zorgen dat de muziek blijft klinken. Ik hoop dat jullie het horen daarboven, en dat jullie harten tot leven mogen komen.

Lars Faber is auteur van boeken als De Gewijde Reis, De Heldenreis en Samoerai Communicatie. www.degewijdereis.nl

Le Petite Fleur http://www.youtube.com/watch?v=M9Gmmu2ligI&feature=related

Print deze pagina

Over de auteur

Lars Faber is auteur van boeken als De Gewijde Reis, De Heldenreis en Matrix Guerrilla. Zijn nieuwe boek ‘Leef groots. NU’ is onlangs uitgekomen. Lars geeft trainingen in bewustzijnsontwikkeling en begeleidt ayahuascaceremonies en -retraites. Meer: www.degewijdereis.nl.

Laat een bericht achter

Je moet ingelogd zijn om een bericht te plaatsen.

Powered by Ambrix