Neem nou het stel Eros en de Psyche…

Twee geliefden. Krijgen ze elkaar of niet? Dat werd een spannend verhaal. Gelukkig met goede afloop. Een eeuwig verhaal dat niet alleen een goeie lovestory is, maar ook gaat over de samenwerking van persoonlijkheid en ziel in ieder mens. Ja, over jou en mij dus …

In de vorige afleveringen in deze serie artikelen over de essentie van liefde werden de stamboom van de liefdesgodin Venus beschreven en de oorsprong van de aantrekkingskracht. Duidelijk was dat we met strong stuff te maken hebben: liefde is een oerkracht, zo was de voorlopige conclusie.
Maar ja, dat is wel wat magertjes als definitie, verondersteld dat liefde ooit echt is te definiëren. Heilige boeken leverden ons prachtige poëzie.En dichters en grote geesten ons hun inspirerende pennenvruchten. Niet-zichtbare energie ervaren we meestal in ons gevoelsleven; een diep gevoel, soms opborrelend als emotie of soms als ingeving of gedachte, maken ons ervan bewust. Liefdesenergie heeft een krachtig effect, op het overrompelende en overweldigende af: mensen zijn erom vermoord en oorlogen gestart. Maar het sterkst ervaren we toch het intense geluk van liefde zodra het object van verlangen de liefde beantwoordt. Dynamiet! Sterk spul dus.
Een fraai staaltje van drama dat aan zo’n vereniging vooraf kan gaan, levert het verhaal van de liefdesgod Eros en de door hem beminde stervelinge Psyche op. Om gelijk maar het einde te verklappen: ze krijgen elkaar, zij vergoddelijkt en samen krijgen ze nakroost. Maar niet zomaar. Want er is een jaloerse vrouw in het spel. Net als onverantwoordelijk en onvolwassen gedrag. Om van andere innerlijke beperkingen bij de beide geliefden nog maar te zwijgen. Una bella storia d’amore….

Schoonheid
Zoals dat vaker gaat in de mythologie wordt er bij een koning en koningin een prachtkind geboren. Deze jongedame valt al jong op door haar uitzonderlijke schoonheid. Psyche trekt de aandacht van het volk; haar schoonheid is dermate schitterend dat het volk al minder tijd besteedt aan de echte godin van de liefde, Aphrodite. Daar komt gedonder van. Want zoveel pure schoonheid trekt het tegendeel aan. Zul je zien. Hoezo? Om de beproeving, let maar op. Want Aphrodite – niet altijd lieflijk en met blijkbaar ook een duivels kantje – trekt die weglekkende aandacht van het volk niet en wil af van het ‘probleem’ Psyche. Ze roept zoonlief Eros erbij. Deze blijkt nogal een moederskindje. Vader Zeus komt pas later even in het verhaal voorbij, de grote afwezige dus. Aphrodite vraagt Eros om een van zijn scherpe liefdespijlen op Psyche af te vuren. Opdat de schattebout dan verliefd zal worden op de ‘afschuwelijkste man ter wereld’. Eros loopt niet over van zin maar met een incestueuze kus van zijn moeder op zijn mond gaat hij toch op weg. Voorspelbaar wat er gebeurt: hij raakt ook onder de indruk van haar schoonheid en schiet zijn pijl nog even niet af, maar verleidt haar in een vermomming. Ze wordt door hem weggevoerd en in een illusionair paleis gehuisvest. Ze mag er met niemand over praten, gebiedt Eros haar die zich verder onzichtbaar voor de stervelinge houdt. Terwijl zij denkt dat ze omringd wordt door pracht en paleispraal, is de werkelijkheid dat ze zich in lompen langs een slootkant ophoudt. Dat ontdekt namelijk haar zuster die naar Psyche op zoek gaat. Zuslief moet de blaren op haar tong kletsen om Psyche duidelijk te maken dat de werkelijkheid nogal anders is. Een herkenbare situatie voor iedereen die wel eens met een hopeloos verliefde persoon te maken heeft gehad. Wel slaagt Psyche erin om haar zus even een glimp te tonen van het illusionaire paleis waarin ze denkt te wonen. Maar daar trapt de zuslief niet in waarop ze de secret lover van Psyche verbaal flink demoniseert.
Wat hier aan de hand is, laat zich raden. Psyche, de ziel van ieder mens, zuiver, prachtig, van koninklijk bloed – maar onvolwassen – is in de wereld van Maya terechtgekomen door de liefde. De verblindende verliefdheid biedt rozengeur en maneschijn, zelfs als die gewoon riekt als een vieze moddersloot. Dit verhaal gaat over de initiatie van de ziel, de volwassenwording en de intieme verbinding van de ziel met de persoonlijkheid. Maar dat lukt nooit zolang beiden geen verantwoordelijkheid nemen. Jaja, jongens en meisjes, does this ring a bell?

Magic
Zus maakt Psyche alerter. Ze heeft het ene gebod van Eros al overtreden door over haar ervaring te vertellen. Met als gevolg dat ze een stuk wakkerder is geworden, wat juist niet Eros’ bedoeling was. Ze besluit dan ook het andere gebod te overtreden: Eros te gaan bekijken. Dat doet ze door met een olielampje (licht, instrument of essentie van de goden) Eros ’s nachts op zijn bed op te zoeken. Daar blijkt het monster een buitengewoon aantrekkelijk wezen. Ze schrikt er zelfs van en morst olie op hem nadat ze als nieuwsgierig aagje zich ook nog ’s prikte aan een van zijn – je raadt al welke – pijlen. Hij wordt verwond door de gemorste olie, en Psyche door de scherpe pijlpunt. Hij maakt zich uit de voeten en zij kan hem nergens meer vinden, overal zoekt ze tevergeefs. Het stel is de illusionaire status kwijt: weg virtueel protspaleis langs de sloot, niks monster, oh jee de schoonheid blijkt een echte vrouw van vlees en bloed. Die hem bovendien kan verwonden! En zij geeft zich volledig en ongebalanceerd over aan het liefdesgevoel. De geliefden naderen elkaar hierdoor in hun ontwikkeling, want ze zien elkaar beter dan tot dusver. En wát ze van elkaar zien, beviel zeer. Psyche krijgt bovendien nu de volle liefdeslaag van binnenuit; ze viel bij het olielicht als een blok voor hem maar nu hij is foetsie. Om ergens van zijn wond en verlies van de ouwe vertrouwde magic te herstellen.
Het is de voorwaarde voor ware liefde: elkaar écht zien zoals ieder is. Geen luchtkastelen, in donker tasten of rare projecties. Een beetje Licht doet ook hier wonderen. Dat doorbreekt het patroon van onvolwassenheid waarin gebrek aan inzicht in de eigen verantwoordelijkheid centraal lijkt te staan. Psyche gedraagt zich als een onnozel schaap en neemt geen verantwoordelijkheid voor haar gevoelens of emoties. Net als Eros die als een petit prince niet nadenkt over de gevolgen van zijn daden en evenmin verantwoordelijkheid neemt voor zijn gevoelsleven en het welzijn van Psyche. Wie herkent deze elementen niet in menige love affair tussen mannen en vrouwen? Nee, nee, mannen zijn én Eros én Psyche tegelijk, net als vrouwen, vergeet dat niet. Bovendien staat dit liefdeskoppel ook voor ieders innerlijke strijd van de ziel (atman) met de persoonlijkheid. Kabbalistisch gezien: yeshod en tiphareth. En ook: emotie en gevoel.

Kwaaie kerels
Tijd dus voor beiden in het verhaal om de sluiers neer te halen. Op naar de volgende fase. En hier speelt Hare Koninklijke Verliefdheid Psyche de hoofdrol: de vereniging met dat lekkere ding Eros. Niet om al haar enterhaken over zijn reling te slingeren, maar om innerlijk werk ter hand te nemen. De ziel mag de leidende rol nemen in de gewenste richting, de vormgeving van de eenheid, de liefde, de verbinding van wat bij elkaar hoort. Niks verliefdheid, liefde! Haar intentie en ijver kan nu de boel redden, of niet. Op naar Aphrodite die toch de kwaadste niet blijkt. Met vier testjes komt het wel weer goed, verzekert de goddess of love. De testjes blijken echter onmogelijke opgaven. Het kreng… Maar beloofd is beloofd en met die hoop stort Psyche zich in de eerste opgave: een enorme stapel zaden sorteren in één nacht, onmogelijk te doen voor een mens. Maar met hulp van mieren, de natuur uw beste vriend, slaagt ze er toch in en van Aphrodite krijgt ze dan de tweede opgave: om het gulden vlies ofwel de gouden vacht van een stel kwaaie gouden rammen van de overkant van de rivier bij aspirant-schoonmama te bezorgen. Ze moet leren de agressieve mannelijke testosteronfabrieken te doden en te villen! Onmogelijk! Dikke tranen bij Psyche. Maar het zacht wuivende riet langs de rivier fluistert haar een list in: ga ’s nachts als de rammen slapen, oversteken en verzamel plukjes gouden wol van de distels waarlangs deze kwaaie kerels overdag liepen. Prachtig beeld van hoe de ziel de zachte diplomatieke weg kan kiezen om doelen te bereiken. Aphrodite begint nu te begrijpen dat onze schattebout toe is aan een wat moeilijker opgave: ze moet het water halen uit de bron des levens, bovenaan een berg die wordt bewaakt door – alweer – gevaarlijke monsters. Gaat nooit lukken en moedeloos roept ze haar wanhoop naar de hemel. Toch moet meisje Psyche deze opdracht doen anders leert ze nooit om volwassen vrouw, en moeder, te worden. Oppergod vadertje Zeus, en aspirant-schoonvader, hoort haar gejammer en strijkt over zijn hart. Hij stuurt een arend, de goddelijke geest, de slimste en meest verfijnde, koning van het element lucht, om voor haar de kristallen kan van Aphrodite te vullen. Saved by the bell, zullen we maar zeggen. Psyche begint te leren waar ze ‘het‘ vandaan moet halen: de natuur (mieren), de liefdevolle respectvolle diplomatie (gouden vacht) en de hoogste helderheid om het water uit de levensbron te halen. Het domme gansje is bezig een gisse tante te worden. En als vrouw in staat het leven zelf op te halen uit de bron, een mooi zielenbeeld voor haar aspirant-moederschap.

Mis poes
Aphrodite heeft nog één test over: jat de schoonheidszalf uit de onderwereld bij Persephone. De zalf is namelijk voor de eeuwige jeugd en schoonheid. Dat is wel de meest onmogelijke: een sterveling keert nooit terug uit de Hades immers. Toch gaat ze, alweer ingefluisterd door de toren waarvan ze wilde afspringen dat ze zich goed moet voorbereiden, listig met spullen toegerust moet zijn om wat ze zal ontmoeten te weerstaan, en dat ze niet moet dralen of zich op moet laten houden en ‘nee’ leren zeggen. Bovendien: die zalfpot mag nóóit open! Ze gapt listig de pot door alle aanwijzingen van de toren precies op te volgen, maar op weg naar Aphrodite gluurt ze tóch even in dat potje, want welke sterveling wil niet zo’n hebbeding even vasthouden? Prompt valt ze in een diepe slaap; wat een heldentocht van de ziel was tot nu toe, wordt in het zicht van de finish verloren. Mis poes, Psyche, dit had je nou net niet moeten doen, alles voor niks…
Maar er was toch nog een held, nou ja, dat bange watje van een Eros die al schrok van een beetje drupje olie en een echte vrouw. Hij is intussen gerijpt en mag nu zijn ‘ding’ doen: de schone slaapster wakker maken, haar wekken uit de doodsslaap, laten zien dat hij écht voor zijn liefje en diepste gevoel gaat. Taraa! En wat denk je? Hij doet het! Kanjer… Psyche wordt tot godenstatus verheven, het stel trouwt en krijgt een kind, Voluptia, geluk. Het woord dat we kennen van voluptueus, voor zeer welvarende lijven… En ze leefden … etc.
Wat is de kern? Het nemen van verantwoordelijkheid voor emoties en gevoelens? Het overgeven aan de kracht die liefde heet? Door mannen en vrouwen? Door je ziel en je persoonlijkheid? Jij mag het zeggen…

 

Liefde-energie verbindt zichzelf
In de vorige edities, Kd293 en 294, stonden deel 1 en 2 van deze serie over de essentie van de liefde.
Deel 1 beschrijft de mythologische stamboom van de liefdesgodin Venus (ook bekend als Aphrodite), waaruit blijkt dat ze afstamt van het allerhoogste godenniveau (lees: bewustzijn). In deel 2 keken we naar de kwaliteit van de liefdesenergie zelf. De oorsprong daarvan ligt in de diversiteit die het bestaan sinds de goddelijke ‘big bang’ kent; al het levende wil zich weer verenigen. Deze oer-energie ligt onder ieder liefdesverlangen. Liefde gaat over het bewustzijn van het aantrekken.

Je kunt deze edities – ook digitaal – nabestellen via de webshop van de Koorddanser-site.

In de liefde blijven
‘In de liefde blijven betekent: toegewijd blijven, wat er ook maar met mij of de ander of met de natuur of de wereld gebeurt. Deze liefde is daarom aandachtig en in zichzelf verzameld. Zij is zowel bij zichzelf als ook bij de ander. En zij is sterk.
Zij handelt alleen maar als ze in harmonie kan blijven met het lot. Zowel met het lot van zichzelf als met dat van de ander. Ze is daarom zowel nabij als veraf.
En ze is deemoedig. Ze kent haar grenzen bij zichzelf en met de ander en gaat daar niet overheen. Ze weet, dat voorbij aan die grenzen iets groters werkt, waaraan allen onderworpen en overgeleverd zijn.
Deze liefde blijft daarom vooral aan het grotere toegewijd, wacht misschien op zijn aanwijzing en ontleent haar kracht uit de harmonie met dit grotere. Daarom is zij ook gelaten.
Ze is zonder wensen en nochtans bereid. En ze heeft het goede voor, zowel met zichzelf als met de anderen, ook daar, waar zij zich terughoudt. Daarom voelt men zich in haar nabijheid veilig en bij zichzelf.
Ze eist niet, hoewel zij open is. En ze trekt aan, hoewel ze wacht. Als ze dan handelt, doet het goed.’

Bert Hellinger in ‘Gedachten aan God. Hun wortels en hun werking’ (Uitgeverij Noorderlicht 2009).

 

Mededogen

Soms is mijn liefde geen hunkering.

Soms vraagt de liefde niet om offers.

 

Ik voel een zachte stroom in mij

naar degene die ik liefheb.

Een bewogenheid zonder daden.

Een stille ontroering voor de goedheid

van de ander.

 

Mededogen voor het lijden

dat je niet verlichten kunt.

Toch voel ik zelf verlichting

als iemand zo aan me denkt.

 

Daarom ben ik bijna tastbaar

bij degene die ik liefheb.

We zijn verbonden met

licht en warmtestromen.

(Uit: ‘Nabij’ van Franka Klein)

 

Print deze pagina

Over de auteur

Ewald Wagenaar is uitgever en eind- en hoofdredacteur van Koorddanser, het maandelijkse agendamagazine voor bewustzijnsontwikkeling en spiritualiteit. Naast zijn jarenlange ervaring in het maken van bladen is hij tevens adviseur, trainer, docent, marketeer, tekstschrijver, communicatiespecialist en coach.

Laat een bericht achter

Je moet ingelogd zijn om een bericht te plaatsen.

Powered by Ambrix