Gangaji & Eli: terugkomen uit het niets

Interview

Echtpaar Gangaji en Eli Jaxon-Bear in Nederland

 

 

Wees stil. Dat is het beste advies dat de Amerikaanse jaren negentig-versie van advaita en non-dualiteit geven: Gangaji en Eli Jaxon-Bear zijn weer eens op tournee en even in ons land. Terugkomen uit het niets

 

Door Ewald Wagenaar (vertaling Wilma Wedman)

 

Ze stond in 2012 eventjes in de Engelse top-100 Very Important Spiritual Persons, op nummer 96. Maar het jaar erop was ze alweer verdwenen om niet terug te komen. Toch is haar invloed op de westerse newagebeweging en spiritualiteit groot. Gangaji maakt met echtgenoot Eli Jaxon-Bear al jaren tournees over de globe om het verhaal van stilte, transformatie en eenheid te verkondigen.

Gangaji, spirituele naam voor Toni Roberson (tweeling, 1942), ontwikkelde zich spiritueel in de jaren tachtig door zen, boeddhisme en vipassana te bestuderen. Ze raakte bevriend met de inmiddels in ongenade gevallen Andrew Cohen, leerde van Papaji en ontmoette haar partner Eli Jaxon-Bear.

Haar optredens mondden uit in de oprichting van een heuse Gangaji-foundation in Ashton. Gangaji zou je voorzichtig het vrouwelijke en Amerikaanse gezicht van advaita of non-dualiteit kunnen noemen.

Rond het echtpaar vormde zich in de jaren negentig een grote groep mensen die op één plaats bij elkaar wonen, werken en studeren. Toen Eli echter in 2006 toegaf daar al enkele jaren een verhouding te hebben met een student, ontstond flinke commotie in wat al was uitgegroeid tot een compound of klein dorp rond het echtpaar. Het huwelijkse bedrog werd (en misschien nog wel wordt) hem zwaar aangerekend, juist vanwege de leraar-studentrelatie. Het paar bleef wel bij elkaar en Eli gaat sindsdien meer zijn eigen weg en richt zich op het werken met het enneagram.

De spirituele context van Gangaji is die van de advaita. Maar dat spreekt mensen minder aan dan vipassana, mindfulness en zen, wat inhoudelijk tot dezelfde spirituele ‘familie’ behoort.

Gangaji schreef: ‘Ik nodig mensen uit om gewoon even stil te staan, stil te worden. Daarin ontdek je wie je bent, want je kunt ophouden met jezelf op te delen. Er lijkt niets aan de hand, je denken gaat van gedachte naar gedachte. Het gaat om de ruimte waarin dit gebeurt.’

 

Een paar vragen aan Gangaji en Eli.

 

Wat heeft jullie ertoe geïnspireerd om het spirituele pad te kiezen?

Gangaji: ‘Het spirituele pad was de levensstijl van de jaren zeventig en ik omhelsde die levensstijl. Eerlijk gezegd had ik geen idee wat ik met die omhelzing aanhaalde, maar zo is het begonnen.

Nadat ik Eli had ontmoet, verliefd op hem was geworden en zag hoe toegewijd hij was aan een waarachtig spirituele weg, koos ik ervoor te gaan waar hij ging. De liefde leidde me naar hem toe en naar een leven dat mijn voorstellingsvermogen te boven ging.’

Eli: ‘Ik koos aanvankelijk niet voor het spirituele pad. Als de marxistische revolutionair die ik was, beschouwde ik het spirituele pad als opium voor het volk. Ik kleineerde de eerste spirituele meesters die ik ontmoette. Maar het gebruik van psychedelische middelen opende een deur en onthulde me iets dat dieper ging dan de kennelijke werkelijkheid. Het doorgeven van dit besef werd mijn levensdoel. In mijn zoektocht naar het ene dat vrijheid kon geven, ontmoette ik vervolgens schitterende spirituele leraren.’

 

Wat was het moment van ontwaken, het moment waarop jullie Maya, koningin der illusies, doorzagen?

Gangaji: ‘Er waren vele momenten, maar omdat ik altijd een oorzaak aan die momenten toeschreef, voelde ik me genoodzaakt het ontwaken te blijven veroorzaken. Uiteindelijk maakte de onmogelijkheid daarvan me nederig. In die periode van nederigheid bad ik voor een leraar en ontmoette ik Papaji. Hij wees me op de oorzaakloze bron van zowel ontwaken als onwetendheid. Op deze ontmoeting met mijn leraar volgden uitzonderlijke momenten, maar de waarachtige verschuiving bestond uit het (h)erkennen van wat komt en gaat (allerlei momenten) en wat er altijd is. Ik kan niet zeggen dat iets wat ik deed die verschuiving veroorzaakte, maar het onderkennen van oorzaakloze aanwezigheid onthulde vreugdevolle vrijheid. Die (h)erkenning vond niet in het verleden plaats. Die leeft in dit moment.’

Eli: ‘Toen ik op de middelbare school begon met het roken van marihuana en de hele nacht dubbel lag van het lachen omdat ik de illusie van de zogenaamde werkelijkheid doorzag, had ik ook vele verlichtende ervaringen. Alle hierop volgende momenten wonnen aan kracht en bleven me tot buiten de grenzen van mijn normale wereld duwen. In 1972 moest ik mijn dood onder ogen zien in een hut in de bergen van Colorado. In dat sterven ontwaakte ik tot mezelf als tijdloos, ruimteloos bewustzijn. Vervolgens ging ik op zoek naar een oprechte leraar. Ik verdiepte me in vele verschillende spirituele tradities en ontmoette veel verschillende leraren, tot ik uiteindelijk in 1990 in India mijn ware leraar vond. Toen ik hem ontmoette, kwam de wereld tot stilstand en kwam ik tot stilstand. Dat moment is tijdloos en ruimteloos en maakt me eeuwig dankbaar voor mijn geliefde leraar die stilte, liefde en uiteindelijke bevrijding overdroeg.’

 

Kunnen jullie iets met ons delen over jullie relatiekwestie van een paar jaar geleden?

Gangaji: ‘We zijn door een periode van intense relationele pijn gegaan. Die pijn deed ons ontdekken wat bedekt was. In die ontdekking hervonden we de frisheid van onze oorspronkelijke liefde, versterkt met het besef dat we onze relatie dienden te koesteren. Er was vergeving in alle opzichten. Onze liefde is nooit aangetast, maar onze relatie diende uit te groeien tot een waarachtig huwelijk. En dat is gebeurd.’

Eli: ‘Gangaji en ik gingen in 1976 samenwonen. We hebben vele relatievormen uitgeprobeerd. We zijn beproefd om te leren zien waar onze relatie op gebaseerd is en de vele crises die we hebben doorgemaakt, hebben ons altijd gezuiverd en dichter bij elkaar gebracht. De eerste dertien jaar van ons samenzijn verzette ik me tegen het huwelijk, omdat ik emotioneel onvolwassen was. Nu zijn we gelukkig getrouwd in een verbintenis van ware liefde.’

 

Wat trekt jullie aan in Nederland en in de Nederlanders?

Gangaji: ‘Ik hou van de levendige geest van de Nederlanders. Ik hou van de maatschappelijke gelijkheid in het dagelijkse leven. Ik hou van de bereidheid om te onderzoeken en dingen te ontdekken, zonder dogma’s na te hoeven leven’

Eli: ‘Ik ook. Ik hou ook van de bereidheid om het op te nemen tegen de wereld, als dat is wat er moet gebeuren. De Nederlanders hebben een werkzame democratie die ik graag in mijn land zou zien.’

 

In welk leerproces bevinden jullie je nu?

Gangaji: ‘De verwondering van het doen van ontdekkingen staat open voor alle mensen. Ik ben zo gezegend dat ik me vervuld voel en de diepe en frisse vervulling blijf ontdekken die hier aanwezig is.’

Eli: ‘Toen we elkaar ontmoetten, zei ik tegen Gangaji dat ze de helderste weerkaatsing van licht was die ik ooit aanschouwd had. Dat is nog steeds waar. Ik vertelde haar dat ze voor mij een geschenk was van de Godin. Vandaag zeg ik dat ze een incarnatie is van de Godin.’

 

Er lijkt een groeiende actieve en spirituele beweging om iets te doen voor/in de wereld. Hoe staan jullie tegenover deze ontwikkeling?

Gangaji: ‘De wereld, hoewel ingebeeld, is Zelf. Zelf is hier om zichzelf te ontdekken, zowel vrij van als aanwezig in alle vormen.’

Eli: ‘Er is een tijd en seizoen voor alles. Afkomstig als ik ben uit het sociale activisme van de zestiger jaren, kan ik het waarderen hoe nuttig het kan zijn om je leven te geven voor een hoger doel dan je eigen persoonlijke beslommeringen. Anderzijds verliet de leraar van mijn leraar, Ramana Maharshi, nooit zijn heilige berg en bemoeide hij zich nooit met politiek. En toch doordringt zijn overdracht van waarheid nu nog onze minds en opent hij zestig jaar na zijn dood nog onze harten. Tenzij we wakker zijn, neigen we ertoe anderen te beschimpen voor hun onwetendheid, zelfzuchtigheid, angst en hebzucht, zonder die kwesties in onszelf onder ogen te zien. Wanneer we niet langer worden aangestuurd door de krachten van onwetendheid, zelfzuchtigheid, angst en hebzucht kunnen we een waarlijk revolutionair, vrij instrument zijn en niet alleen maar reactionair, niet alleen maar reagerend op de buitenwereld.’

 

Wat kunnen jullie zeggen over het bestaan van (een) God?

Gangaji en Eli: ‘God is liefde. God is leven. Leven is God; liefde is God.’

 

Wat is de essentie van liefde (en/of bewustzijn)?

Gangaji: ‘Liefde en/of bewustzijn kan nergens mee worden vergeleken noch door een definitie worden begrepen. Wanneer je in je eigen kern kijkt en in de kern van alles wat je ziet, ontdek je levende, bewuste liefde.’

Eli: ‘Je bent.’

 

Wat is de beste stap die iemand kan zetten ten behoeve van een betere wereld?

Gangaji: ‘Vertel de waarheid; vertel vervolgens de diepere waarheid.’

Eli: ‘Wees stil.’

 

 

 

[fotobijschrift:]

 

Gangaji en Eli Jaxon-Bear: ‘We zijn door een periode van intense relationele pijn gegaan.’

 

Gangaji: ‘Liefde en/of bewustzijn kan nergens mee worden vergeleken.’

 

Eli Jaxon-Bear: ‘Ik vertelde Gangaji dat ze voor mij een geschenk was van de Godin. Vandaag zeg ik dat ze een incarnatie is van de Godin.’

 

 

 

Print deze pagina

Over de auteur

Bovenstaand artikel is geplaatst door de redactie van Koorddanser. Wil je de auteur van dit artikel een bericht sturen, mail dan naar redactie@kd.nl.

Laat een bericht achter

Je moet ingelogd zijn om een bericht te plaatsen.

Powered by Ambrix