12 testen van Odysseus

Deze held uit het klassieke verhaal ‘De Odyssee’ van Homerus uit de Griekse mythologie moest vele beproevingen ondergaan voordat hij thuis kon komen. Het is het verhaal van ieder mens: wij zijn allemaal via vele omwegen op weg naar huis. Wat kun je leren van de 12 testen die Odysseus heeft doorstaan? En: waar sta jij nu?

 

De twaalf testen van held Odysseus kun je plaatsen op de twaalf lijnen van de klok, te beginnen bij de 12-uurlijn. Op elke lijn kun je een goddelijke kwaliteit plaatsen, evenals het misbruik daarvan, waarmee karma wordt gemaakt. Door te beginnen te tellen bij het moment van je geboorte op de 12-uurlijn, weet je altijd op welke lijn van de klok je je in elk jaar bevindt, en dus welke beproeving voor jou actueel is.

12 uur: spirituele zoektocht begint. Onder de vlag van de 12-uurlijn van goddelijke kracht begint de spirituele zoektocht van de ziel naar God. Hier trekt Odysseus moedig en vastberaden om te winnen ten strijde, met een niet-aflatende wil om terug te keren naar huis, zijn eiland Ithaka. Hij ontvangt hierbij hulp van de goden. De bedoeling van deze test is je wil te verenigen met Gods wil, en kracht te gebruiken voor een correct doel, niet voor plundering of bloedbad, zoals Odysseus deed. De goden eisen boetedoening voor dit misbruik van kracht: hij mag naar huis als hij leert dat kracht zonder liefde en wijsheid tirannie wordt, en als hij zijn karma heeft gebalanceerd.

De 1-uurlijn is de lijn van goddelijke liefde. Tijdens zijn eerste avontuur zijn Odysseus en zijn mannen harteloos en egocentrisch. “Ik wil mijn eigen ding doen op mijn manier en niets kan mij tegenhouden.” In een overwinningsroes van hernieuwde vrijheid, wordt die vrijheid misbruikt. Het is vrijheid zonder liefde, tolerantie en sensitiviteit. Als wij niet onze broeders hoeder zijn, zullen we niets krijgen dan karma om te balanceren. Het toegeven aan hun laagste verlangens: moorden en feestvieren, kost tweeënzeventig mannen het leven. Odysseus leert dat vertrouwen op louter brute kracht en zijn ego, niet de manier is om thuis te komen.

Op de 2-uurlijn: goddelijk meesterschap. Na zware ontberingen op zee, eten drie mannen van de lotusplant en komen in een droomwereld terecht. Dit symboliseert het negatieve verlangen van Odysseus om aan de realiteit, het voortzetten van zijn reis, te ontsnappen. Aan de wortel van dat escapisme liggen angst en twijfel: twee perversies van goddelijk meesterschap op de 2-uurlijn. Een deel van hem komt in de verleiding zich terug te trekken in extase, wat ook in onze tijd vaak de aanleiding is voor drugs- en alcoholmisbruik. Een ander deel herkent het gevaar, en hij dwingt zichzelf uit zijn droomwereld te stappen, zijn taken af te maken en zijn ontmoediging te overwinnen.

3 uur: beheersing. Door de nieuwsgierigheid en koppigheid van Odysseus, zitten allen gevangen in de grot van een cycloop. En door zijn sluwheid ontsnappen ze. Nogmaals loopt Odysseus in de valkuil van eigendunk, agressie, trots en het negeren van het advies van zijn mannen om de cycloop met rust te laten: Odysseus daagt hem uit en onthult zijn naam. Dit openbaart zijn gebrek aan goddelijke beheersing op de 3-uurlijn en het geeft de cycloop het wapen in handen om zijn vader Poseidon te vragen Odysseus te vervloeken: “Laat hem zijn kameraden verliezen, berooid thuiskomen en zijn dagen in bitterheid slijten.”

4 uur: gehoorzaamheid. Koning Aiolos stopt alle stormwinden in een zak, opdat de westenwind Odysseus veilig thuisbrengt. Alleen Odysseus kent de inhoud van de zak, en bewaakt hem dag en nacht. Vlak bij Ithaka valt Odysseus in een diepe slaap. Het wantrouwen van Odysseus verleidt zijn mannen tot jaloezie en niet-loyaal zijn: ze belichamen hier rebellie en ongehoorzaamheid, perversies van goddelijke gehoorzaamheid op de 4-uurlijn. Om hun eigenwaarde op te krikken, openen ze de zak met de ‘schat’. Zo brengen ze rampspoed over zichzelf. Elf schepen worden vernietigd. Alleen het schip van Odysseus blijft gespaard.

5-uurlijn: wijsheid. De godin Circe verandert enkele mannen in varkens. Met het magische kruid van de god Hermes dat geest en zintuigen helder houdt, verlost Odysseus zijn mannen en onderwerpt Circe met zijn zwaard, symbool voor onderscheidingsvermogen en inzicht op de 5-uurlijn van goddelijke wijsheid. Maar na zijn overwinning en vereniging met Circe, symbool voor zijn vrouwelijke kant, verliest Odysseus zijn focus en werkelijkheidszin: hij kan niet besluiten om te blijven of verder te gaan. Na een jaar van stilstand, sporen zijn mannen hem aan en laat hij zijn mannelijke kracht weer gelden: als de mannelijke en vrouwelijke kracht in evenwicht zijn, werken ze samen, als partners. Circe gaat hem nu helpen thuis te komen.

6 uur: harmonie. Odysseus bezoekt de blinde ziener in de onderwereld voor advies om thuis te komen. Deze voorspelt hem zware beproevingen, mits hij zijn gedrag verandert op de 6-uurlijn van goddelijke harmonie: “Jij en je bemanning zullen misschien nog thuiskomen, ook al wordt het een lijdensweg, als jij maar de kracht hebt om hun wilde passies en die van jezelf in toom te houden.” Zo niet, dan zal Odysseus alles verliezen en alleen en berooid thuiskomen. Odysseus wordt op zijn reis geconfronteerd met zijn schaduwzijde, die de vorm aanneemt van reuzen, monsters, verleidsters en slaperige lotuseters – zijn eigen ego, hebzucht, en angst.

7 uur: dankbaarheid. Odysseus leert vleierij te onderscheiden. Hij stelt zich bloot aan het verleidelijke gezang van de Sirenen, maar stopt eerst de oren van zijn mannen dicht met was en laat zich dan aan de mast vastbinden om in de werkelijkheid te blijven. Verleiding speelt in op de behoefte aan erkenning en liefde. Dit moet echter verdiend worden op de 7-uurlijn door goddelijke dankbaarheid en het helpen van onze naasten. De Sirenen spelen ook in op de verlokking hogere kennis na te jagen ter wille van de kennis, en zo de verplichtingen van het aardse leven, zoals het helpen van onze medemens, te vergeten.

8 uur: overgave aan de goddelijke wil. Odysseus’ dilemma is: zes mannen aan het zeskoppige monster Scylla opofferen of allemaal sterven in de draaikolk Charybdis. De 8-uurlijn is de lijn van goddelijke rechtvaardigheid, de lijn van het goedmaken van al het onrecht dat je hebt veroorzaakt, om te leren dat er geen onrecht bestaat in het universum. Dit betekent overgave aan de wil van de goden, want Scylla is door geen macht te bevechten. Odysseus heeft zijn bezorgdheid onder controle en meesterschap over zijn emoties, terwijl de mannen verlamd raken van angst. Soms is pijn nodig om door je karma heen te komen. Het is het meest hartverscheurende incident dat Odysseus meemaakt, wanneer zes van zijn beste mannen voor zijn ogen worden verslonden.

9 uur: realiteit. Op het eiland van de zonnegod Helios worden Odysseus’ mannen verleid door oneerlijkheid, intrige en verraad, en breken hun eed aan hem om geen runderen te doden. Odysseus blijft trouw aan zichzelf en eet niet van het vlees. Helios eist schadevergoeding bij Zeus, en als ze uitvaren wordt hun schip door een vurige bliksemschicht getroffen: het begin van de beproeving door vuur, die het werkelijke van het onwerkelijke scheidt. Alle mannen sterven, maar Odysseus overleeft dankzij de tussenkomst van Zeus, en dat beseft hij. Hij heeft nu alleen nog God en zijn eigen Werkelijke Zelf om zich op te verlaten op de 9-uurlijn van goddelijke werkelijkheid. Hij spoelt aan op het eiland van de gevaarlijke nimf Kalypso.

10 uur: volharding, doorgaan. Kalypso houdt Odysseus egoïstisch en bezitterig vast op haar eiland, hoewel ze weet dat hij naar huis verlangt. Odysseus ondergaat de donkere nacht van zijn karma, waarbij hij volharding, geloof en goddelijke visie nodig heeft op de 10-uurlijn. Hij wijst de onsterfelijkheid af die Kalypso hem in ruil voor zijn verblijf aanbiedt. Hij ontdoet zich daarmee van egoïsme, eigenliefde en zelfverafgoding. Hij wil naar huis! Athene, zijn goeroe, smeekt Zeus tussenbeide te komen. Kalypso laat hem gaan en, eenmaal op zee, gooit een door de woedende Poseidon opgezweepte storm hem op de kust van het eiland van het idyllische volk de Faiaken. Deze brengen hem terug naar Ithaka.

Goddelijke victorie op de 11-uurlijn. Odysseus toont meesterschap over wrok, vergelding en kleingeestigheid door middel van zelfbeheersing, geduld en nederigheid. Zorgvuldig volgt hij alle instructies van Athene op: “Geduld, ijzeren geduld moet je laten zien, dus laat man noch vrouw merken dat je terug bent van je omzwervingen. Zwijg onder alle beledigingen of klappen van de mannen.” Odysseus laat zijn rechtvaardigheidsgevoel spreken, en geeft niet toe aan de neiging om op te scheppen over zijn overwinningen. In nederigheid ziet hij zichzelf als een instrument van de wil van de goden. Omdat zijn hart zuiver is, kan hij goddelijke vergelding uitvoeren zonder menselijke wrok en wraak.

Odysseus kwam thuis en behaalde zijn overwinning na vele moeilijkheden op zijn zeer lange reis. De boodschap van Homerus is dat onze zielen de overwinning kunnen behalen in dit leven, als we onze zinnen zetten op het doel en blijven volharden tot het einde van onze aardse reis.

Deze tekst is gedestilleerd uit het Summit University seminar ‘De Odyssee van je ziel’ van E.C. Prophet. Meer informatie: www.OdysseeVanJeZiel.nl.

 

Met medewerking van Joyce Carels

 

[fotobijschrift:]

Odysseus stelt zich bloot aan het verleidelijke gezang van de Sirenen (schilderij van J.W.Waterhouse).

Print deze pagina

Over de auteur

Bovenstaand artikel is geplaatst door de redactie van Koorddanser. Wil je de auteur van dit artikel een bericht sturen, mail dan naar redactie@kd.nl.

Laat een bericht achter

Je moet ingelogd zijn om een bericht te plaatsen.

Powered by Ambrix